خانه / آموزش الکترونیک / مفاهیم پایه الکترونیک / ترانسفورماتور یا ترانس چیست؟

 

ترانسفورماتور یا ترانس چیست؟

دوستان عزیز در جلسات گذشته با برق آشنا شدیم و تفاوت جریان مستقیم و جریان متناوب را متوجه شدیم. این جلسه میخواهیم اولین المان برق و الکترونیک را معرفی کنیم . این المان ترانسفورماتور یا ترانس هست و این المان در ابعاد کوچک در الکترونیک و در ابعاد بزرگ در برق صنعتی و الکترونیک قدرت استفاده میشه.

ترانسفورماتور یا ترانس

البته بازم باید یادآوری کنم که آموزش های ما تئوری و محاسبه محور نیستن و زیر هر نوشته سعی میکنم منابع خوب برای محاسبات را معرفی کنم .

ترانسفورماتور چیست ؟

ترانسفورماتور یا در عموم بهش بیشتر ترانس میگن یک المان یا قطعه ای هست که از دو سیم پیچ تشکیل شده که معمولا این سیم ها روی هسته فلزی که جنس های مختلفی داره پیچیده میشه ، در شکل زیر واضح میتونید بفهمید من چی گم!

ترانسفورماتور یا ترانس

حالا این ترانس چیکار میکنه ؟

ترانسفورماتور وقتی به یک سیم پیچش جریان متاوب یا AC  اعمال میشه  این جریان را روی سیم پیچ طرف دیگه بصورت بیسم و بدون اتصال سیمی منتقل یا به اصطلاح القا میکنه!

حالا یک مثال ساده بگیم : توی خونه ها دیدین که روی دستگاه ها ، تلویزیون های CRT بخصوص و سگا که بچگی بازی میکردیم نوشته 220 ولت یا 110 ولت که در ایران 220 ولت هست ، ولی دستگاه های مختلف لزوما با یک ولتاژ ثابت مثلا 220 ولت کار نمیکنن ولی میبینید که روی همه دستگاه ها نوشته 220 ولت ! خلاصه بگم با یک ترانس (قدیمی شده الان منابع تغذیه سوئیچینگ زیاد شده دوستان حرفه ای به دل نگیرن 🙂 ) 220 ولت را میگرفتن و به ولتاژ مورد نظر تبدیل میکنن.

حتما در ادامه این مطلب را هم بخوانید:  روش هاي كاهش نويز در مدارهاي الكترونيكي

مثلا در تلویزیون یک ترانس کاهنده برای مدارات داریم که ولتاژ را کم میکنه مثلا به 24 ولت  و یک ترانس افزایند داریم که 220 ولت را تبدیل میکنه به 5 هزار ولت !

 ترانسفورماتور کاهنده

تعریف علمی ترانسفورماتور

ترانسفورماتور یا ترانسفورمر به وسیله‌ای است که انرژی الکتریکی را به وسیله دو یا چند سیم‌پیچ و از طریق القای الکتریکی از یک مدار به مداری دیگر منتقل می‌کند.

به این صورت که جریان جاری در مدار اول (اولیهٔ ترانسفورماتور) موجب به وجود آمدن یک میدان مغناطیسی در اطراف سیم‌پیچ اول می‌شود، این میدان مغناطیسی به نوبهٔ خود موجب به وجود آمدن یک ولتاژ در مدار دوم می‌شود که با اضافه کردن یک بار به مدار دوم این ولتاژ می‌تواند به ایجاد یک جریان ثانویه بینجامد.

یک تعریف دیگر از ترانسفورماتور

اگر دو سیم پیچ را در کنار یکدیگر قرار داده و از یکی از آنها جریان متغیری عبور دهیم ، در سیم پیچ دوم ولتاژی القا می شود . در واقع با عبور جریان متغیر از سیم پیچ اولیه یعنی سیم پیچی که ورودی به آن اعمال می شود ، در اطراف آن یک میدان مغناطیسی متغیر ایجاد می شود . این میدان متغیر، سیم پیچ دوم را قطع می کند و سبب القای ولتاژ در آن می شود .

حتما در ادامه این مطلب را هم بخوانید:  فیلم های آموزش الکترونیک بهزاد رضوی

این پدیده اساس کار ترانسفورماتور است . دقت داشته باشید که در یک ترانسفورماتور بین سیم پیچ های اولیه و ثانویه هیچ گونه تماس الکتریکی وجود ندارد و انرژی ورودی تماماً از طریق میدان مغناطیسی به ثانویه منتقل می شود .

احتمالا سر کوچه ها و بیشتر در اتوبان ها ترانس های بزرگ در ابعاد مثلا 1*1 متر که در اصطلاح بهشون ترانس های های ولتاژ میگن را دیدین از این ترانس ها بگیرید تا ترانس های خیلی کوچک در ابعاد 1*1 سانتی متر در مدارات الکترونیکی استفاده می شوند همگی از یک اصول پیروی میکنند که آن قانون القای میدان مغناطیسی هست ، که در فیزیک الکتریسیته و مغناطیس میتوانید علت این اتفاق جالب را پیدا کنید.

 ترانسفورماتور

کاربرد ترانس

افزایش و کاهش ولتاژ و جریان یا بعبارت علمی تر انتقال  توان  ! شما بطور تئوری اگر یک سر سیم پیچ 100 وات توان داشته باشید اگر تلفات را حساب نکنیم در سیم پیچ دوم هم 100 وات توان خواهیم داشت . پس ترانس از خودش توان تولید نمیکنه فقط منتقل میکنه !

 

ترانس های های ولتاژ در خطوط انتقال ، ترانس تطبیق امپدانس در آمپلی فایر ها ، ترانس ایزوله در تعمیرات ، ترانس های کاهنده ولتاژ بعنوان منبع تغذیه برای مدارات الکترونیکی ،ترانسفورماتور های استفاده شده در منابع سوئیچینگ و…

حتما در ادامه این مطلب را هم بخوانید:  مستندی از کارخانه ساخت هارد دیسک های SSD

 

در الکترونیک ترانس را چگونه نمایش میدهند

سمبل مداری ترانسفورماتور

در زیر همین مطلب لینک هایی هستن که دقیق عملکرد ترانس را ساده توضیح دادن و نمیخوام دوباره بنویسم فقط چیزی که از این نوشته میخوام یاد بگیرید سه تا چیز هست که در بحث های آینده از آن استفاده خواهیم کرد، ترانسفورماتور یا ترانس چه المانی هست ؟ چه کاری میکنه ؟ در کجا کاربرد داره ؟ و مدار ساده آنرا در ذهن داشته باشید که در مطالب پیشرفته از آن استفاده خواهیم کرد فقط حتما لینک های زیر نوشته را هم مطالعه کنید.

امیدوارم با مطالعه این نوشته و فایل های زیر درک ابتدایی از ترانس را پیدا کرده باشید سعی میشه در آینده بیشتر در مورد انواع و کاربرد های آن و نحوه محاسبات آن بحث بشه سعی کنید به میکرو دیزاینر الکترونیک همیشه سر بزنید.

دانلود فایل توضیحات بیشتر

دانلود کتاب مدار های الکتریکی هیت

کتاب طراحی ترانسفورماتور و سلف(انگلیسی)

مطالب جلسات گذشته

منابع استفاده شده

ویکی پدیا

درباره ی جهاندیده

با سلام درود به شما که مطالب سایت خودتان را مطالعه می کنید امیدوارم مطالب سایت برایتان مفید باشد و باعث پیشرفت روز افزون شما شود. دوران راهنمایی در کار منتاژ کیت های الکترونیکی بودم تا رفتم هنرستان ^_^ دو سال هنرستان الکترونیک خیلی چیزها یاد گرفتم ! دو سال کاردانی الکترونیک و کارشناسی ICT گرایش بهره برداری از سیستم های مخابراتی پر از تجربه بود و مدتی است در الکترونیک دنیای مشغولم . الکترونیک – تکنولوژی – ICT ، برنامه نویسی …

5 دیدگاه

  1. فایل کنترل وسایل با sim900 را دانلود کردم

  2. سلام مطالبت مفید بود منم دانشگاه فنی انقلاب درس میخوندم خوشحال شدم که واردسایت شما شدم
    راستی دوست داشتم مطالب زیادی از الکترونیک بدونم اگه میشه آدرس ایمیلت رو برام بفرست. مرسی از شما

  3. سلام خسته نباشید

    میشه از ترانسفورماتور برای بالا بردن آمپر (جریان) استفاده کرد؟ (ولی ولتاژ ثابت بمونه)

    • سلام ، بله مثلا یک ترانس با ورودی 220 ولت و 10 آمپر باشه شما همین توان را میتونید در خروجی بگیرید. مثلا خروجی را روی 22 ولت قرار بدید و 100 آمپر جر یان بکشید. و بطور خلاصه توان ورودی و خروجی ثابت هست ولی میشه با ولتاژ و جریان بازی کرد. p=vi

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *